Քննարկում Երևանի քաղաքապետարանում
նվիրված առաջնակի հաշմանդամության հիմնահարցերի քննարկմանը

     ՀՀ ԲՍՓ գործակալությունը 24.11.2008թ թիվ 655 գրությամբ` ուղղված Երևանի քաղաքապետարանի առողջապահության և սոցիալական ապահովության վարչության պետին, հայտնել էր իր անհանգստությունը 2008 թվականի ընթացքում առաջնակի հաշմանդամության շեշտակի աճի մասին` առաջարկելով կազմակերպել համատեղ քննարկում:
      Սույն թվականի մարտի 2-ին Երևանի քաղաքապետարանում անցկացվեց քննարկում` նվիրված 2008թ Երևան քաղաքում հաշմանդամության դիմելիության, առաջնակի հաշմանդամության շեշտակի աճի և ԲՍՓ ուղեգրման աճի հիմնահարցերի քննարկմանը: Քննարկումն անցկացրեց Երևանի քաղաքապետարանի առողջապահության և սոցիալական ապահովության վարչության պետի տեղակալ Ռ. Սուքիասյանը, մասնակցեցին ՀՀ ԲՍՓ գործակալության պետի տեղակալը, մեթոդական օգնության և վերլուծական բաժնի պետը, իրավախորհրդատուն, Երևան քաղաքի ԲՍՓՀ-ների նախագահները, Երևանի քաղաքապետարանի առողջապահության և սոցիալական ապահովության վարչության մասնագետները, Երևան քաղաքի առողջապահական կազմակերպությունների ղեկավարներ և բժշկափորձագիտական հանձնաժողովների նախագահներ:
      Երևանի առողջապահական կազմակերպությունների բժշկափորձագիտական հանձնաժողովների որոշ նախագահներ լուսաբանեցին հաշմանդամության դիմելիության և ԲՍՓ ուղեգրման աճի հնարավոր պայմանները` առանձնացնելով հիվանդացության բարձրացումը, առողջապահության կազմակերպման բարելավման և մատչելիության բարձրացման արդյունքում անձանց դիմելիության աճը, քրոնիկ հիվանդությունների դիսպանսերիզացիայի որակի լավացումը և նախքան ԲՍՓ ուղեգրումը վերականգնողական բուժման ոչ լիարժեք իրականացումը` պայմանավորված հիվանդների մի մասի անճարունակությամբ:
      ՀՀ ԲՍՓ գործակալության պետի տեղակալ Ա. Սիմոնյանը ներկայացրեց ԲՍՓ ուղեգրումը կարգավորող իրավական ակտերի նորմերը և դրանց կիրառման առանձնահատկությունները:
      Քննարկվեցին բժշկական փաստաթղթերի և ԲՍՓ ուղեգրերի լրացման ընթացքում հաճախ տեղ գտնող թերությունները, դրանց շտկման ուղիները:
      Ձեռք բերվեց փոխադարձ համաձայնություն համագործակցությունը սերտացնելու և հետագայում շարունակաբար նման քննարկումներ կազմակերպելու ուղղությամբ:

      Հուլիսի 4-ին ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարությունում տեղի ունեցավ աշխատանքային հանդիպում, որին մասնակցում էին նախարարի տեղակալ Ֆ. Բերիկյանը, ՀՀ ԲՍՓ գործակալության պետ Մ. Վանյանը, նախարարության հաշմանդամների և տարեցների հիմնահարցերի վարչության պետ Ջ. Բաղդասարյանը, նախարարության և գործակալության այլ պատասխանատու աշխատակիցներ, Հաշմանդամ անձանց հարցերով զբաղվող ազգային հանձնաժողովի անդամ 6 հասարակական կազմակերպությունների ղեկավարներ:
Հանդիպման հիմնական նպատակն էր ներկայացնել կողմերի մոտեցումները հաշմանդամ մարդկանց հիմնախնդիրների լուծման, մասնավորապես` անձին հաշմանդամ ճանաչելու, վերականգնողական անհատական ծրագրեր մշակելու և իրագործելու, առանձին ՀԿ-ների կողմից բարձրացվող խնդրահարույց հարցերը ժամանակին ու խորությամբ քննարկելու, առաջին աղբյուրից հավաստի տեղեկատվություն ստանալու ուղղությամբ:
Հանդիպման սկզբում բոլոր մասնակիցները հանգամանորեն ներկայացրեցին իրենց գործառույթները, որից հետո հասարակական կազմակերպությունների ներկայացուցիչները խոսեցին իրենց շահառուների կողմից բարձրացված կոնկրետ հարցերի մասին:
Մասնավորապես` մինչև 1999թ. բժշկա-աշխատանքային փորձաքննական հանձնաժողովների կողմից առաջին և երկրորդ խմբի հաշմանդամներին տրված քաղվածք-տեղեկանքների մեջ նշվում էր, որ տվյալ անձն անաշխատունակ է, ինչն այսօր առանձին դեպքերում խոչընդոտ է հանդիսանում հաշմանդամների աշխատանքի տեղավորման համար: Պարոն Վանյանը պարզաբանեց, որ այդ անձինք, համաձայան գործող կարգի, կարող են դիմել ԲՍՓՀ` քաղվածք-տեղեկանքում համապատասխան փոփոխություն կատարելու համար:
Գործակալության պետի կողմից մասնակիցների ուշադրությունը հրավիրվեց այն փաստի վրա, որ Հայաստանի հանրապետությունում, վերջին տարիներին առկա է հաշմանդամ անձանց թվաքանակի աճ տարեկան մոտ 10%-ով, որը պետք է անհանգստացնի և հասարակական կազմակերպություններին, և պետական կառույցների ներկայացուցիչներին, ուստի անհրաժեշտ են համատեղ ջանքեր` հաշմանդամներին հասարակության մեջ լիարժեք ինտեգրելու ուղղությամբ, նրանց հետագա տնտեսական, ֆինանսական, սոցիալական, քաղաքական անկախություն ապահովելու նպատակով: Հասարակական կազմակերպությունների կողմից, առանց կոնկրետացնելու, կարծիք հայտնվեց նաև տարածքային մարմինների` երբեմն ոչ կանոնադրական գործունեություն իրականացնելու վերաբերյալ:
Հանդիպման ընթացքում հնչեցին մի շարք առաջարկություններ.
      • ԲՍՓ դիմող քաղաքացիների հարցերին օպերատիվ արձագանքելու նպատակով ստեղծել ՙԹեժ գիծ՚:
      • առաջին խմբի հաշմանդամների վերականգնողական անհատական ծրագրերում (ՎԱԾ) կատարել համապատասխան նշումներ` միջավայրի հարմարեցման (թեքահարթակներ, վերելակներ և այլն) անհրաժեշտության վերաբերյալ
      • ծանոթանալ և համատեղ քննարկել այլ երկրների ՎԱԾ-երի տարբեր մոդելներ
      • Ռեաբիլիտացիայով զբաղվող բոլոր կազմակերպությունների գործունեության անհրաժեշտ համակարգման վերաբերյալ
      • Բարձրացված խնդիրների լուծման հարցում գործակալության լիարժեք մասնակցության ապահովում
Բոլոր այն հարցերի վերաբերյալ, որոնց լուծումը գործակալության իրավասությունների սահմաններում էր, 7.07.08թ-ին ՀՀ ԲՍՓ գործակալության պետի կողմից տրվեց հանձնարարականներ տարածքային մարմինների ղեկավարներին: